Wat een geweldige uitvinding. De koelkast. sommige soorten voedsel blijven er een pak langer eetbaar door. Mooi zo.

Maar hoe deden ze dat vroeger dan? Zonder elektriciteit? En kan dat nu nog? In het kader van zelfvoorziening is het nuttig dat eens van naderbij te bekijken. En enkele mythen te ontkrachten.

De gangbare gedachte is dat alles beter bewaart als je het koelt. Dat klopt echter niet voor bepaalde soorten voedsel. Laten we daar mee beginnen.

Vooreerst: tomaten
Tomaten verliezen in de koelkast sneller hun natuurlijke smaak en textuur. Het rijpingsproces stopt, waardoor ze een eerder flauwe smaak gaan krijgen.
Je bewaart verse tomaten het best op kamertemperatuur. Liefst op droge plek uit het zonlicht. Het beste is in een schaal op het aanrecht.
Wil je ze langer houden? Weck ze of maak er een saus of salsa van. Om ze slechts enkele dagen langer te houden, bewaar je ze met het steeltje naar beneden. Dat houdt het rotten langer tegen.

Ajuinen: die bewaren best als ze droog en goed geventileerd opgeslagen worden. In de koelkast worden ze door het hoge vochtgehalte zacht en gaan ze veel sneller schimmel ontwikkelen. De koude tast tevens de smaak aan, ze worden fletser.
Je bewaart ze best los in een luchtige voorraadkast. Vermijdt plastieken kommen, ga voor houten kratten of gaas zodat er voldoende lucht aan kan.
Vermijdt om ze vlak bij aardappelen te bewaren, omdat de gassen die ze afgeven ervoor kunnen zorgen dat beide sneller bederven. Een gepelde of gesneden ajuin wikkel je in huishoudfolie of in een luchtdichte bak in je koelkast.

Knoflook die je in je koelkast bewaart, gaat sneller uitlopen. Erger nog, ze verliest haar heerlijk scherpe smaak. Door het hoog vochtpercentage in een koelkast gaat de look sneller schimmelen en een rubberachtige structuur krijgen. Koelkast bewaren heeft met andere woorden een negatief effect op smaak en textuur van je look.
Waar bewaar je look best? Leg of hang de bollen op een koele, donkere en goed geventileerde plek. Bewaar ze in een netje of een mandje, uit de buurt van direct zonlicht en warmte. Dit was de methode voor er koelkasten waren en die werkt nog steeds.
De hele knoflookbollen kunnen meerdere maanden meegaan als ze op de juiste manier worden bewaard. Eenmaal ze gebroken zijn, bewaren de afzonderlijke teentjes een pak korter. Verbruik ze dan binnen enkele weken voor de beste smaak. Ideaal is natuurlijk om in een maaltijd een volledige bol te verwerken, zo heb je geen restjes en heeft de wijk geen last van vampiers… 😊

Komkommers zijn gevoelig voor koude temperaturen, waardoor ze wateriger kunnen worden en zachte plekken gaan vertonen. Bewaren in je koelkast gaat het bederven versnellen, waardoor ze vlugger een papperige textuur krijgen.
Bewaar komkommers op kamertemperatuur, bij voorkeur op een koele, droge plek. Houd ze uit de buurt van fruit zoals bananen en tomaten, omdat dit ze sneller doet rijpen en zacht worden.
Om de houdbaarheid van komkommers kortstondig te verlengen, wikkel ze in keukenpapier. Best is ze zo vers mogelijk te eten, dan zijn ze nog knapperig. Alternatief is er augurken van te maken. Bewaren in zuur (azijn) met kruiden. Héérlijk.

Noten. Redenen te over om ze buiten de koelkast te bewaren. Wat de meeste niet weten is dat ze geuren van andere voedingsmiddelen kunnen opnemen, waardoor hun smaak verandert. En, uiteraard, het vocht in de koelkast doet ze hun knapperige textuur verliezen. Niet doen dus. Noten bewaar je in een luchtdichte verpakking op een koele, donkere plek.

En tenslotte: Aardappelen. Door ze in de koelkast te bewaren, kan het zetmeel erin worden omgezet in suikers, waardoor ze bij het koken een meer korrelige textuur krijgen. En door de koude gaat de schil rimpelen en wordt het vruchtvlees donkerder. Om maar te zwijgen over de smaak. Conclusie: not done. Beter is ze te bewaren op een koele, donkere en droge plek. Gebruik geen plastic zakken, want die houden vocht vast en zorgen ervoor dat de aardappelen veel sneller bederven; gebruik in plaats daarvan een papieren zak of een mand. Bewaar ze uit de buurt van uien en knoflook, omdat de gassen daarvan ervoor kunnen zorgen dat beide sneller bederven.

Conclusie: Niet alle voedingsmiddelen horen in de koelkast. Sommige producten blijven langer vers en smakelijk door ze net buiten de koelkast op te slaan.

Warme groet,

PrepTalk

Wouter en Mepi

Dat krijg je ervan als Antwerpenaar... je partner uit de Efteling ontvoeren... wat ligt er dan op je bord? Patatjes of aardappelen? En in het begin geamuseerde blikken als je het over een "tas" koffie hebt. Mooi toch, die verschillen in taal? Vooral grappig als er kleinkinderen op bezoek komen. Ze kijken dan vreemd op als opa in het Antwerps begint te praten. Het is vooral grappig als ze eens terug thuis zijn. De verbaasde opmerkingen van hun ouders als die twee hummeltjes daar vrolijk "De Paterkesdans" van Katastroof meezingen. Yes! Cultuur!

En het wordt helemaal goed als die kleintjes (2 en 4) eens op bezoek zijn en mee de aardappelen uit de patattenzakken mogen halen. Oogsten is beter gezegd. De blije oogjes als ze weer een aardappel in de grond gevonden hebben en die triomfantelijk omhoog steken: "kijk eens oma, nog één!". Weten zij veel dat het kinderarbeid is... 😁

Aardappels doen groeien in zakken. De aardappel kweekzak. Gooi die woorden maar eens in een zoekmachine en wees verbaasd. Simpele (en vooral goedkope) sterke zakken in allerlei maten waar je heel makkelijk aardappelen in kan kweken. Al wat je nodig hebt is (slechts!) een halve vierkante meter in de buitenlucht. Een mini balkonnetje aan een appartement is al ruim voldoende. Als je een tuin hebt kan je natuurlijk méér doen dan één zak zetten: wat dacht je ervan een rijtje van die zakken te zetten zowel in de tuin langs de gazon als op je terras bijvoorbeeld?

Kennis en een extra budget heb je er in elk geval niet voor nodig. Je vult de zak met een laag van 10 à 15cm grond, waar je de aardappelen in duwt die al aan het schieten zijn en als het loof ervan zo'n 20cm groot geworden is, leg je er weer een laag van 10cm grond op. En dat herhaal je tot je bijna aan de rand van de zak bent. Oogsten doe je als het loof vergeeld en dor geworden is. Klaar. Graven en eten! 👍

Ja, zo eenvoudig is het echt. Die zakken zijn een gewéldige uitvinding en wat je zelf kweekt smaakt eens zo goed (en is vrij van opgespoten rommel). Ja, natuurlijk, je kan er in tuincentra "pootgoed" voor gaan kopen en dat in de grond duwen, je hebt dan erg veel keuze in verschillende rassen en smaken. En ja, je kan daar "speciale grond" voor aanschaffen in zakken en helemaal onderin eerst een laagje stro leggen en nog van die techniekjes. Die niet noodzakelijk zijn. Zonder werkt het ook. En wat soorten aardappelen betreft: Je kan ook enkele van je in de winkel gekochte laten liggen (gebruik daar dan de kleinste voor) en wachten tot ze beginnen schieten. En dan duw je die de grond in. Afhankelijk van de soort aardappel heb je oogst na 90 à 120 dagen. Zorg dat de regen aan de aardappels kan, of geef ze water (op je balkon bijvoorbeeld).

Bekijk het zo: de prijs van aardappelen in de winkel gaat in verontrustend stijgende lijn. En voor minder dan drie euro heb je al enkele kweekzakken (ok, ze komen dan wel van bij Temu uit China), maar de opbrengst ervan is een groot veelvoud. Twee kleine aardappeltjes die al aan het schieten zijn, leveren je na een paar maand in hun zak méér dan een kilo oogst. En het kost je buiten de zakken enkel wat grond, regenwater en liefdevolle aandacht... Gegarandeerd zitten er dan tussen je lekkere trofeeën ook hele kleine aardappeltjes, te klein om te eten, maar die zijn dan weer de perfecte start van je volgende patattenzak. Bingo! Je budget en je smaakpapillen zullen je dankbaar zijn.

Als je het geluk hebt al een moestuintje te hebben, is het een mooie aanvulling. Sterker nog, als je die zakken op een rijtje zet is het een stevige afbakening tussen twee percelen, die nog opbrengt ook. En met die extra ruimte krijg je de gelegenheid om te experimenteren. Kweek zo verschillende rassen, zodat je na enkele seizoenen goed weet welke aardappelen je het lekkerst vind en dus daar meer zakken van gaat zetten. Zo kan je ook je seizoenen oprekken. Op verschillende momenten in het jaar kan je zakken opstarten en zo ook verschillende oogstmomenten hebben. Aan jou de keuze.

Wij genieten alvast van onze oogst en van de pretlichtjes in de ogen van onze twee kleine helpers die maar wat graag met hun handen in die zakken naar trofeeën graven...

Warme groet,

PrepTalk
Wouter en Mepi